Lama Jigmé in Leiden

Verslag van de lezing van Lama Jigmé aan de Universiteit van Leiden, 21 april 2011

De Universiteit van Leiden organiseert in de maanden april en mei een interessante serie gratis openbare lezingen over Tibet met de titel ‘Tibet, de ander anders bezien’, verkenningen in religie, kunst en politiek. Op donderdag 21 april was Lama Jigmé uitgenodigd als spreker om wat te vertellen over meditatie in de Tibetaanse traditie. Voor een grote collegezaal gevuld met studenten en medewerkers van de universiteit, andere geïnteresseerden en een handjevol studenten van Phuntsok Chö Ling, vertelde Lama Jigmé met veel humor en inspirerende metaforen over vooral de praktische kant van meditatie.

Na een korte introductie door vertaler Henco van der Weijden legde Lama Jigmé aan de hand van levendige voorbeelden zijn toehoorders eerst uit wat meditatie wél en vooral ook níet is. Dat meditatie niet persé iets boeddhistisch is en dat je gewoon je eigen religie kunt behouden. Dat meditatie niet iets ingewikkelds is, maar ook weer niet iets dat je uit boeken kunt leren. Al kun je perfect stil zitten als een konijn, dat is nog geen meditatie. Het gaat om het kalmeren van je eigen geest. En aangezien we allemaal anders zijn, en dus allemaal een andere geest hebben, moet je het zelf ervaren, zelf actie ondernemen. Het boeddhistisch onderricht is als een supermarkt, met 84.000 methoden, kies die ‘produkten’ die voor jou werken en laat wat je niet lekker vindt of wat je niet aanspreekt gewoon staan.

Uiteraard stond Lama Jigmé ook stil bij de voordelen van meditatie. Hoe we zonder uitzondering allemaal door één deur binnenkomen en door een tweede weer moeten gaan. Geboren worden betekent ook dat je op een dag zult sterven. Niemand weet wanneer, we hebben geen enkele garantie. En je kunt niets meenemen, behalve de indrukken in je eigen geest, dus is het zaak te zorgen voor een kalme geest, vol positieve indrukken en met zo weinig mogelijk negatieve. Meditatie kan je daarbij helpen, als het enige pensioen dat je wél mee kunt nemen. Maar meditatie is niet alleen handig voor het moment van sterven, het helpt je ook nu, in je dagelijks leven.

En daarvoor hoef je niet alleen maar op een kussen te zitten, dat kun je de hele dag door. Doe de dingen die je doet gewoon met aandacht. Niet teveel in het verleden of in de toekomst met je gedachten, maar in het moment zijn.  Zoals het zen-gezegde: als ik eet, eet ik, als ik slaap, slaap ik. Lama Jigmé: ‘Mind and body together, gezellig’. We zitten al genoeg in ons kantoor (hoofd) en te weinig in onze huiskamer (hart), soms is het goed om het kantoor te sluiten en in de huiskamer te gaan zitten. We zijn zo gewend ons te bezig te houden met negatieve zaken, ons te focussen op problemen, als een hondenneus in een mooi park, die alleen maar aandacht heeft voor de uitwerpselen van anderen…  Alles wat we zien en waarnemen is een projectie van onze eigen geest, als een film op een scherm. En wij kunnen zelf bepalen welke film we erin stoppen, of- zoals in het bekende voorbeeld van internet-, welke URL we intikken. Wordt het www worry nl, of www peace nl?

Na een korte pauze was er gelegenheid tot het stellen van vragen. Naar aanleiding van een vraag over zijn eigen leraar, Khenpo Jigmé Phuntsok, vertelde Lama Jigmé tot slot een zeer persoonlijk verhaal over Serthar Larung Gar, de spontaan ontstane boeddhistische ‘universiteit’ waaraan hij zelf jarenlang studeerde in Tibet. Een passende afsluiting van een prachtige avond.

Voor meer informatie over de lezingen in Leiden:

http://voorzieningen.leidenuniv.nl/studium-generale/tibet/